عبد الرزاق الكاشاني ( القاشاني )
138
مجموعه رسائل ومصنفات كاشانى
3 - الأعيان الثّابتة . الف ) اصطلاحات الصّوفيّة : هي أعيان حقائق الممكنات في علم الحق - تعالى - . « 1 » ب ) اصطلاحات صوفيان : عبارت از حقائق موجودات وممكنات در علم اللّه - تعالى - . « 2 » رعايت اختصار را به ذكر همين سه نمونه بسنده مىكنم . امّا بخش نخست اين كتاب - وبويژه قسمت اصطلاحات استعارى آن - به هيچ روى يادآور سبك نگارش وقلم كاشاني نيست . اين بنده با توجّه به ممارستى كه در جريان تنقيح اين مجموعه با آثار كاشاني پيدا كرده بود ، به هنگام تصحيح اين رساله ، در جاى جاى آن خود را در مقابل نويسندهاى جز از كاشاني مىيافت . از اين رو به پارهاى از اصطلاحات نامههاى ديگر خانقاهى مراجعه نمود تا مگر بتواند نويسندهء اين بخش را بازشناسد . هم در اين مسير بود كه به مانندگىهاى اصطلاحات استعارى وارد شده در اين متن با آنچه در « رشف الألحاظ في كشف الألفاظ » آمده است پى برد . اين مانندگىها به گونهاى است كه مىتوان گفت پردازندهء « اصطلاحات صوفيان » - دست كم در گزارش اصطلاحات استعارى - به آن كتاب نظر داشته است . به اين نمونهها بنگريد : 1 - شراب . الف ) اصطلاحات صوفيان : عبارتست از غلبات عشق با وجود اعمال كه مستوجب ملامت بود ، واين أهل كمال را بود . « 3 » ب ) رشف الألحاظ . . . : غلبات عشق را گويند با وجود أعمالى كه مستوجب ملامت بود . واين صفت أهل كمال است كه به وصال رسيده باشند . « 4 » 2 - شرابخانه . الف ) اصطلاحات صوفيان : عبارت از عالم ملكوتست . « 5 » ب ) رشف الألحاظ . . . : عالم ملكوت را گويند . « 6 » 3 - عشرت . الف ) اصطلاحات صوفيان : عبارت از لذّت انس است با حق . « 7 » ب ) رشف الألحاظ . . . : لذت انس است با حق ، وسرور دل در آن . « 8 »
--> ( 1 ) . بنگريد : اصطلاحات الصّوفيه ، ذيل همين اصطلاح . ( 2 ) . بنگريد : دستنوشت كتابخانهء آستان قدس رضوى ( همان ) ص 10 B . ( 3 ) . بنگريد : همان . ص 7 B . ( 4 ) . بنگريد : رشف الألحاظ . . . : ص 59 . ( 5 ) . بنگريد : همان ، ص 7 A . ( 6 ) . بنگريد : شرف الألحاظ . . . : ص 60 . ( 7 ) . بنگريد : همان ، ص 7 A . ( 8 ) . بنگريد : رشف الألحاظ . . . : ص 59 .